Voordat we het boek Jona verder gaan lezen, eerst dit:
Het boek Jona gaat over de Barmhartige en Genadige God en de ongehoorzame en onbarmhartige profeet. Een bekende predikant schrijft: “Wanneer je het boek Jona leest zonder je eigen naam in te vullen op de plek van Jona, moet je stoppen met lezen!”. Iets om ernstig over na te denken.
En dan nog iets: hoe lezen de Joden het boek Jona?
Jona wordt ieder jaar gelezen in de tweede dienst (Mincha) van Yom Kipur. Oftewel: in de tweede dienst van Grote Verzoendag. Wij zouden zeggen: in de tweede dienst op Goede Vrijdag.
De Joden doen dat vanwege de boodschap van Jona. Die boodschap is heel duidelijk. Jona leert ons de kracht van “het tot inkeer komen” (tesjoewa). Dat komt van het woord “sjuv” dat ‘bekering’ of ‘terugkeer’ betekent. Jona en Ninevé komen tot inkeer en zelfs de HEERE God heeft berouw (inkeer en terugkeer).
Jona leert ons ook dat niemand aan de HEERE kan ontsnappen. Hij is almachtig, schepper van hemel en aarde en stuurt stormen, vissen en wonderbomen. Dat geeft troost. En is ook een waarschuwing: niemand ontkomt aan de hand en blik van God.
De tien dagen tussen Rosj Hasjana (nieuwjaar) en Jom Kipoer brengen de joden door met bidden en het doen van boete voor hun zonden. Zij vragen tijdens deze tien bekeringsdagen vergeving aan ieder die zij misschien hebben gekwetst. Alleen dan kunnen ze ook de HEERE om vergeving vragen. Het gaat die dagen om herstel van relatie: met God en met elkaar.
Het verhaal van Jona past daar prachtig bij. De HEERE is Barmhartig en Genadig en zoekt herstel in de relatie met Jona en Ninevé.
Overdenking: ben jij verzoend met God en je naaste? Ben jij Jona?
Door Ds. J.R. van Vugt